Phong tục xem bói đầu năm là một trong những tập quán tồn tại bền bỉ trong đời sống người Việt, dù xã hội đã thay đổi rất nhiều. Mỗi độ cuối năm – đầu năm, không ít người vẫn đi xem bói, coi tử vi, hỏi sao hạn, không hẳn vì tin tuyệt đối, mà vì muốn an tâm hơn trước khi bước sang một chu kỳ mới.
Vậy vì sao xem bói đầu năm của người Việt lại trở thành một phong tục quen thuộc đến vậy? Đó có phải là mê tín, hay phía sau là một nhu cầu tinh thần rất sâu, gắn với cách người Việt nhìn về thời gian, vận mệnh và sự khởi đầu?
Cùng Nét Việt Nam đi sâu hơn để giải mã phong tục xem bói đầu năm của người Việt nhé!
PHONG TỤC XEM BÓI ĐẦU NĂM BẮT NGUỒN TỪ ĐÂU?
Trong xã hội nông nghiệp truyền thống, người Việt sống phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên, mùa vụ và những yếu tố khó kiểm soát. Bởi vậy, từ rất sớm đã hình thành nhu cầu tìm hiểu vận hạn, đoán trước điều lành dữ để chuẩn bị tinh thần.
Phong tục xem bói đầu năm của người Việt không tách rời khỏi tín ngưỡng dân gian. Nó gắn với quan niệm rằng đầu năm là thời điểm “mở vận”, mọi điều khởi đầu đều có ảnh hưởng đến cả năm sau đó. Việc xem bói vì thế trở thành một cách để con người đối thoại với tương lai, trước khi thực sự bước vào năm mới.
VÌ SAO NGƯỜI VIỆT THƯỜNG ĐI XEM BÓI CUỐI NĂM & ĐẦU NĂM?
Cuối năm là thời điểm con người ngoái nhìn lại những gì đã qua, còn đầu năm lại mở ra một khoảng mờ phía trước, nơi mọi thứ vẫn chưa có hình dạng rõ ràng. Chính khoảng giao thoa ấy thường làm nảy sinh cảm giác bất an, khi người ta vừa muốn khép lại năm cũ, vừa lo lắng không biết năm mới sẽ mang đến điều gì.
Trong bối cảnh đó, phong tục xem bói đầu năm trở thành một cách để người Việt gọi tên những nỗi lo còn mơ hồ, chuẩn bị tâm lý cho những điều chưa biết và tự tạo cho mình cảm giác chủ động hơn trước vận mệnh. Việc xem bói vì thế không đơn thuần nhằm dự đoán tương lai, mà giúp con người bước vào năm mới với tâm thế vững vàng hơn, nhẹ lòng hơn và sẵn sàng đón nhận những đổi thay phía trước.
XEM SAO HẠN ĐẦU NĂM: TÍN NGƯỠNG HAY CÁCH TRẤN AN TINH THẦN?
Trong đời sống người Việt, xem bói đầu năm thường đi kèm với việc xem sao hạn đầu năm. Các khái niệm như Thái Bạch, La Hầu, Kế Đô… không chỉ mang ý nghĩa chiêm tinh, mà còn là cách hệ thống hóa những rủi ro có thể gặp phải trong năm.
Quan trọng hơn, người Việt xem sao hạn nhưng không phó mặc. Sau khi xem, họ vẫn làm việc, vẫn điều chỉnh cách sống, chỉ là cẩn trọng hơn, chậm lại hơn. Chính điều này khiến phong tục xem bói đầu năm của người Việt khác với mê tín mù quáng.
SỢ XUI ĐẦU NĂM – MỘT PHẢN XẠ RẤT NGƯỜI
Vì sao đầu năm người ta hay sợ xui?
Bởi Tết không chỉ là ngày vui, mà còn là điểm khởi đầu.
Trong tâm thức người Việt, điều xảy ra đầu năm thường được xem là “điềm”. Xem bói đầu năm vì thế giúp con người giải tỏa nỗi sợ vô hình, tạo cảm giác đã chuẩn bị đủ trước khi bắt đầu một hành trình mới.
PHONG TỤC XEM BÓI ĐẦU NĂM TRONG ĐỜI SỐNG HIỆN ĐẠI
Ngày nay, hình thức xem bói có thể đã thay đổi rất nhiều. Người ta không chỉ tìm đến thầy bói như trước, mà còn coi tarot, xem tử vi online hay xem sao hạn qua các ứng dụng trên điện thoại. Dù cách thức có hiện đại hơn, phong tục xem bói đầu năm trong đời sống người Việt về bản chất vẫn không hề thay đổi.
Ngay cả Gen Z, những người lớn lên trong thế giới số, vẫn tìm đến việc xem bói như một cách để giải tỏa áp lực, tìm kiếm định hướng tinh thần và đối thoại với chính mình trước khi bước sang năm mới. Điều đó cho thấy phong tục này không hề lỗi thời, mà đang âm thầm thích nghi với nhịp sống hiện đại, tiếp tục tồn tại như một điểm tựa tinh thần quen thuộc của người Việt qua nhiều thế hệ.
XEM BÓI KHÔNG THAY ĐỔI TƯƠNG LAI, NHƯNG THAY ĐỔI CÁCH CON NGƯỜI BƯỚC VÀO NĂM MỚI
Phong tục xem bói đầu năm của người Việt không phải là câu chuyện đúng – sai tuyệt đối. Nó là một phản xạ văn hóa, một cách con người tự trấn an mình trước những điều chưa đến.
Có thể tương lai không đổi vì một lần xem bói. Nhưng cảm giác bình tĩnh hơn, cẩn trọng hơn, nhẹ lòng hơn thì có thật. Và có lẽ, chính điều đó khiến phong tục này vẫn tồn tại bền bỉ qua nhiều thế hệ, như một phần rất người trong đời sống Tết Việt.
